1 Inleiding

Sinds de invoering van de Wet Kinderopvang worden er diverse kwaliteitseisen gesteld aan

de Gastouderopvang. Eén van deze kwaliteitseisen is dat ieder gastouderbureau een

pedagogisch beleidsplan heeft, waar ouders/verzorgers en gastouders op terug kunnen

vallen als het gaat om de uitgangspunten en de werkwijze die worden gehanteerd bij de

omgang met kinderen en bij de opvoeding. 

Gastouderbureau Humpy Dumpy Gastouder Service vindt een pedagogisch beleidsplan van groot belang om de kwaliteit op een hoog peil te houden, te kunnen controleren en zo nodig bij te stellen. 

Want het allerbelangrijkste is dat een gastkind met plezier en in een veilige en vertrouwde

omgeving kan worden opgevangen en opgroeien.

 

2. Pedagogische visie

Ieder kind is een uniek wezen, dat zich in eigen tempo en daarbij behorende karakter moet

kunnen en mogen ontwikkelen. Gastouders leveren een wezenlijke bijdrage aan de

ontwikkeling en welbevinden van het gastkind. Gastouders moeten in staat zijn een klimaat

te scheppen waarbij een gastkind zich veilig en vertrouwd voelt en met plezier kan spelen en

ontwikkelen. Aandacht en respect voor het gastkind als individu zijn in deze niet meer dan

vanzelfsprekend. Een gastoudergezin, biedt een omgeving, waarin een gastkind kan

opgroeien tot een evenwichtig, zelfstandig en uniek persoon met respect voor anderen en

zichzelf. De ouders/verzorgers blijven echter ten allen tijden eindverantwoordelijk.

Gastouderbureau Humpy Dumpy Gastouder Service draagt deze visie uit naar ouders/verzorgers en gastouders.

In het opgestelde pedagogische beleid wordt uitgegaan van de vier opvoedingsdoelen van

professor Marianne Riksen-Walraven. Deze theorie is de basis waarop de Wet Kinderopvang

is gebaseerd.

 

3. De vier pedagogische doelen:

1)   Een veilige basis bieden waar kinderen zich kunnen ontspannen en zichzelf kunnen zijn.

2)   De gelegenheid tot het ontwikkelen van ‘persoonlijke competentie’.

3)   De gelegenheid tot het ontwikkelen van ‘sociale competentie’.

4)   De gelegenheid om zich de waarden en normen, de ‘cultuur’, eigen te maken van de

      samenleving waarvan zij deel uit maken.

 

3.1.  Een veilige basis bieden waar kinderen zich kunnen ontspannen en zichzelf kunnen zijn.

Het gastkind moet zich op zijn gemak voelen bij de gastouder en een eigen plekje binnen het

gastgezin krijgen. Voor de start van de opvang, is het belangrijk om voldoende aandacht te

besteden aan de kennismaking en de wenperiode. Op deze manier kan het gastkind de

gastouder, de opvangomgeving en de eventuele andere (gast)kinderen in eigen tempo leren

kennen. Daarnaast heeft de gastouder de gelegenheid om het gastkind beter te leren

kennen en in te spelen op de behoeften van het gastkind. 

De gastouder maakt gebruik van een dagplanning; zo zorgt de gastouder o.a. voor een

logische overgang tussen de verschillende activiteiten, ordent het speelmateriaal, zingt

vertrouwde liedjes en stelt heldere regels. Deze manier van werken helpt een veilige en

geborgen sfeer op te bouwen, waardoor er ruimte ontstaat voor ontspanning, spontaniteit en

aandacht voor elkaar. Door flexibel met de dagplanning om te gaan, speelt de gastouder in

op spontane momenten van de dag. Uiteindelijk moet een gastkind zich tijdens de opvang

veilig voelen om zijn emoties, zoals verdriet, boosheid en blijdschap aan de gastouder te

tonen en met de gastouder te delen, zonder dat hij zich hierin beperkt voelt.

 

Voorbeeld: Lotte (2jaar) gaat met haar moeder voor het eerst op bezoek bij de gastouder. De

gastouder heeft alvast een kleed neergelegd met allerlei speelgoed. Lotte is nog een beetje

verlegen en onwennig. De gastouder laat Lotte rustig de omgeving en het speelgoed

verkennen. Daarna vraagt de gastouder of Lotte ook iets wil drinken. Samen gaan ze naar

de keuken om een mooie beker uit te kiezen. Lotte voelt zich al snel op haar gemak en gaat

heerlijk spelen. Hierna gaat Lotte met haar moeder nog een paar keer langs bij de gastouder

en al snel heeft ze haar plekje gevonden in de nieuwe omgeving.

 

3.2.  De gelegenheid tot het ontwikkelen van “persoonlijke competentie”

a. Lichamelijke ontwikkeling

Hierin onderscheiden we de volgende gebieden:

• grove motoriek; 

• fijne motoriek;

• zintuiglijke ontwikkeling. 

Afhankelijk van de leeftijd en de persoonlijke ontwikkeling zal het accent per kind verschillen.

De gastouder let hierop bij het aanbieden van speelgoed, materiaal en activiteiten. 

Voorbeeld: Op woensdagmiddag komen na schooltijd ook Claire (5 jaar) en Len (7jaar) bij

de gastouder spelen. Na het middageten gaan de twee jongste kinderen van 1 en 2 jaar naar

bed. Vaak pakt de gastouder dan het lego speelgoed. Dan mogen de grote kinderen met alle

kleine en bewegende onderdelen wagentjes bouwen, machientjes en poppetjes. De

gastouder zorgt elke keer voor enige variatie in het materiaal waardoor de kinderen op

nieuwe ideeën kunnen komen. Claire en Len merken dat ze steeds ingewikkelder werkjes

kunnen doen. De gastouder benoemt dit met hen en versterkt daarmee hun zelfvertrouwen.

Ze kunnen dit uurtje ongestoord geconcentreerd werken en bewonderen met de gastouder

hun resultaten. De gastouder heeft uitgelegd waarom alleen gespeeld kan worden met dit

materiaal als de kleintjes niet in de buurt zijn. Voor hen zijn die kleine stukjes gevaarlijk.

Claire en Len zijn daarom heel precies bij het opruimen voordat de kleintjes uit bed komen.

De gastouder zegt dat ze het heel goed van hen vindt dat ze op deze manier rekening

houden met de kleintjes.

 

b. Ontwikkeling van identiteit en zelfredzaamheid 

De gastouder geeft het kind de ruimte om de wereld te verkennen, ondersteunt het kind stap

voor stap en laat het experimenteren. 

Voorbeeld: Bijna iedere oppasmorgen gaan Sam ( 2 jaar) en de gastouder naar het park,

eendjes voeren. Sam kan haast niet wachten tot de gastouder zijn jasje van de kapstok heeft

gepakt. Het is duidelijk dat hij dit zelf wil kunnen. De gastouder zorgt voor een haak op

Sam zijn hoogte zodat hij dit voortaan zelf kan doen.

De gastouder biedt ruimte om zelf oplossingen te verzinnen bij problemen. Ze stimuleert het

kind om dingen zelf te doen, zoals helpen tafeldekken, een boterham smeren.

Bij schoolkinderen is bijvoorbeeld het verkeer (oversteken) een aandachtspunt; bij peuters

zindelijkheid. Door ruimte voor “zelf doen” en begeleiding waar nodig, bouwt het kind zelfvertrouwen op, ontwikkelt een positief zelfbeeld en gevoel voor eigenwaarde; vergroot zijn zelfstandigheid

en zelfredzaamheid. In de omgang met volwassenen en andere kinderen ontdekt het kind

zijn eigen identiteit en mogelijkheden.

 

c. Cognitieve ontwikkeling en taalontwikkeling

 

Kinderen ontdekken de wereld om zich heen spelenderwijs. Eerst alleen van concrete

materialen en door doen. Steeds meer gaat de taal een rol spelen. De gastouder besteedt

aan de verstandelijke ontwikkeling actief aandacht. Zij benoemt wat er gebeurt en wat er te

zien is. Zij geeft uitleg en vraagt het kind te vertellen wat het ziet, denkt en voelt. 

De taalontwikkeling geeft het kind middelen om zich uit te drukken en te laten weten wat hij

wil. De gastouder stimuleert dit door met het kind te praten en door voorlezen, plaatjes kijken

en liedjes zingen.

 

d. Creatieve ontwikkeling 

In hun spel ontwikkelen kinderen mogelijkheden om vorm te geven aan hun wereld en om

zich uit te drukken. De gastouder stimuleert het kind door verschillende materialen aan te

dragen, kinderen zelf tot eigen keuzes uit te nodigen welk materiaal ze willen gebruiken en

hoe ze het willen gebruiken. Toneelspelen en je fantasie gebruiken bij verhalen en

tekeningen stimuleert de creatieve ontwikkeling, net als muziek maken, dansen en zingen.

De gastouder schept hiervoor de voorwaarden. Een verkleedkist verleidt kinderen tot

fantastische avonturen.

 

3.3.   De gelegenheid tot het ontwikkelen van “sociale competentie” 

De gastouder volgt en begeleidt het kind in zijn sociale en emotionele groei. Als het kind

plezier heeft wordt zijn vreugde gedeeld, als het verdriet heeft krijgt het aandacht. 

De gastouder heeft een actieve rol in de ontwikkeling van sociale vaardigheden, zeker ook

door voorbeeldgedrag. 

Voorbeeld: Thomas (5 jaar) is verdrietig omdat zijn vriendinnetje Floor (5 jaar) na een half

uur spelen al weer wordt opgehaald voor zwemles. De gastouder troost Thomas en legt uit

dat het nu even niet anders kan, maar dat Floor morgen ook weer komt spelen en dan langer

kan blijven. De gastouder stelt voor dat Thomas een mooie tekening voor Floor gaat maken,

die hij dan morgen aan Floor kan geven. Dat vindt Thomas een goed idee en vol overgave

gaat hij aan de slag. 

Bij een gastouder die meer kinderen gelijktijdig opvangt is de gelegenheid aanwezig voor

kinderen om zich sociaal te ontwikkelen. De gastouder geeft in die situatie het goede

voorbeeld omdat kinderen sociaal gedrag onder andere leren door volwassenen te imiteren.

Zij schept een sfeer waarin kinderen ieder hun eigen plekje hebben en het samen, met

elkaar, prettig hebben.

 

Voorbeeld: Het is mooi weer en de gastouder stelt voor om naar de speeltuin te gaan. Alle

kinderen zijn meteen enthousiast, ook Marloes (3,5 jaar) die vandaag voor het eerst is. De

tweeling Gijs en Faye (3 jaar) en Marloes halen zelf hun jas en schoenen en trekken deze

aan. Cato (2 jaar) moet nog naar de wc en terwijl de gastouder haar helpt, gaan de andere

kinderen netjes op de onderste tree van de trap zitten wachten. De gastouder heeft hun deze

regel aangeleerd. Zo kan ze hen gerust even alleen laten als ze nog even iemand moet

helpen. Gijs zegt tegen Marloes dat ze ook op de trap moet gaan zitten, maar Marloes blijft

staan. Ze weet niet zo goed waarom ze op de trap moet zitten. De andere kinderen leggen

haar uit dat ze even moeten wachten totdat Cato klaar is met plassen en dat ze dan straks

heel snel weg kunnen gaan. Kom je naast me zitten, vraagt Faye?  Marloes laat zich

overhalen en gaat naast Faye zitten. De gastouder geeft bij terugkomst alle kinderen een

compliment dat ze zo netjes gewacht hebben en daarna gaan ze gezellig op pad naar de

speeltuin. 

De gastouder leert de kinderen sociale omgangsregels zoals delen, met elkaar rekening te

houden, anderen de beurt geven en zelf de beurt nemen. 

Zij gaat bewust om met conflictsituaties, geeft kinderen de ruimte er zelf uit te komen en

ondersteunt of grijpt in waar dat nodig is. Ze probeert moeilijke situaties bespreekbaar te

maken.

 

 

 

Voorbeeld: Na het middageten gaan Bente (10 maanden) en Hannah (18 maanden) slapen.

De gastouder heeft voor Inge (3 jaar) en David (2,5 jaar) de garage met de vrachtauto en de

pop met een doos met kleertjes gepakt. 

David pakt meteen de doos met kleertjes en de pop. Hij zoekt een mooi jasje uit voor de pop. 

Inge wil ook met de pop spelen en pakt hem van David af. David schrikt zo dat hij begint te

huilen. Inge draait zich om en gaat met de pop spelen. De gastouder gaat bij David en Inge

zitten en vraagt beide het speelgoed neer te leggen. Ze zegt tegen Inge dat het niet leuk is

zomaar speelgoed af te pakken. Als je allebei met hetzelfde wilt spelen zul je moeten

overleggen. Nu is David geschrokken en verdrietig en is het ineens voor niemand meer

gezellig. De gastouder stelt voor samen met de pop en de kleertjes te spelen. Eerst kan de

een nieuwe kleertjes uitzoeken en dan mag de andere deze aantrekken. Daarna kunnen ze

wisselen. Beide willen het wel zo proberen. Al gauw zijn de kinderen druk bezig de pop

steeds mooier aan te kleden.

 

3.4. De gelegenheid om zich de waarden en normen, de ‘cultuur’, eigen te maken van

de samenleving waarvan zij deel uit maken

Normen en waarden spelen een belangrijke rol bij de opvoeding. Maar wat door iemand

belangrijk wordt gevonden, verschilt van mens tot mens. Zowel verbaal als non-verbaal laten

mensen blijken wat ze vinden.

Er zal dus afstemming plaats moeten vinden tussen ouders/verzorgers en de gastouder om

belangrijke normen en waarden met elkaar bespreekbaar te maken. Denk hierbij aan

godsdienst, andere cultuur, taalgebruik, omgaan met anderen, respect hebben voor elkaar

en elkaars mening en spullen, veiligheid bieden e.d.

 

Gastouderbureau Humpy Dumpy Gastouder Service stelt diverse zaken zowel in het intakeformulier als tijdens het intakegesprek aan de orde. Zo ontstaat er vooraf al een beeld hoe er over belangrijke zaken gedacht wordt en kan hier tijdens het voorstellen van beide partijen rekening mee gehouden

worden. Tijdens het kennismakingsgesprek dat volgt kan er uitgebreider op deze punten

worden ingegaan. Het is echter van belang dat beide partijen zich open stellen om over deze

onderwerpen in gesprek te blijven. Sommige dingen zullen nu eenmaal anders bij de gastouder gaan dan thuis, dat wil echter niet zeggen dat dit een probleem oplevert. Op deze manier zien kinderen dat er verschillen kunnen zijn en leren ze hier op een positieve manier mee om te gaan. Respect en

vertrouwen liggen hieraan ten grondslag.

 

4. Overige:

 

4.1. Criteria gastouders

• Minimaal 18 jaar

• Goede beheersing Nederlandse taal,

• In bezit van een diploma op minimaal MBO 2 niveau helpende zorg en welzijn

• Of in bezit van EVC (Erkennen van Verworven Competenties) certificaat.

• In bezit van een geldig certificaat Eerste hulp aan kinderen (richtlijnen Oranje Kruis) 

• Heeft een Verklaring Omtrent het Gedrag voorgelegd en van eventuele volwassen

  huisgenoten (18 jaar of ouder)

• Lichamelijk en geestelijk gezond

• Ervaring verkregen door eigen kinderen en/of opleiding en/of werk

• Respecteren van privacygevoelige gegevens en geen informatie doorspelen aan

  derden

• Openstaan voor en respecteren van andere gewoontes, culturen, levenswijze en

  opvoedingsideeën

• Beschikt over goede communicatieve vaardigheden en in staat om contacten met de

  ouders/verzorgers te onderhouden en afspraken te maken

• Kinderen niet alleen laten of het toezicht aan anderen overlaten zonder nadrukkelijke

  toestemming van de ouders/verzorgers

• Kennis van de ontwikkeling van kinderen, kennis van EHBO voor kinderen, positief

  staan ten opzichte van de pedagogische doelstellingen en deze in praktijk kunnen

  brengen  

• Is voor langere tijd beschikbaar (continuïteit)

• Heeft plezier in het opvangen van een gastkind

• Draagt zorg voor de ontwikkeling, veiligheid en welbevinden van het gastkind

• Informeert ouder/verzorgers over de opvang en de ontwikkeling van het gastkind

• Bereid tot samenwerking met het gastouderbureau en tot het volgen van aanvullende

  bijeenkomsten/evaluatiemomenten die gerelateerd zijn aan de opvangtaak

• Staat achter de vorm van gastouderopvang

• In bezit van AVP verzekering (Aansprakelijkheidsverzekering particulieren) en

inzittende verzekering bij gebruik auto

• De gastouder geeft haar verdiensten op aan de belastingdienst

 

4.2. Veiligheid en gezondheid

Om ongelukken, ziektes en infecties zoveel mogelijk te voorkomen, heeft het gastkind recht

op een veilige en schone opvangomgeving. Daarnaast heeft het gastkind recht op voldoende

en verantwoorde voeding en drinken, rust, lichamelijke verschoning, beweging en frisse

lucht. Uiteraard zal bij een baby de persoonlijke verzorging en voeding meer aandacht nodig

hebben dan bij een schoolgaand kind. Afstemming van de voeding en verzorging vindt altijd

in samenspraak tussen ouders/verzorgers en de gastouder plaats. Een gastouder heeft ook

en voorbeeldfunctie. Het gedrag bepaalt mede hoe een gastkind met zaken omgaat, denk

hierbij bijvoorbeeld aan handen wassen na het toilet gebruik. 

Voor aanvang van de opvang, jaarlijks en bij tussentijdse wijzigingen in de opvangomgeving

voert Gastouderbureau Humpy Dumpy Gastouder Service bij de gastouders thuis of in het huis van de ouders een risico-inventarisatie veiligheid en gezondheid uit volgens de methode van de MO groep.

Deze methode is goedgekeurd door de GGD Nederland.

 

4.3. Protocollen m.b.t. veiligheid en gezondheid

Gastouderbureau Humpy Dumpy Gastouder Service hanteert de volgende protocollen en verklaringen:

• Algemene richtlijnen veiligheid en hygiëne 

• Protocol veilig slapen en wiegendoodpreventie + verklaring

  buikslapen/inbakeren/fixeren

• Protocol vermoeden kindermishandeling + meldingscode

• Protocol brandpreventie + inventarisatielijst

• Protocol voor medisch handelen en medicijnverstrekking door gastouder + verklaring

  medicijnverstrekking

• Ongevallenregistratieformulier

 

4.4. Aantal op te vangen kinderen

• De gastouder mag maximaal 6 kinderen in de leeftijd van 0 tot 13 jaar opvangen

  inclusief haar eigen kinderen tot 10 jaar. 

• Er mogen maximaal 5 kinderen tegelijk worden opgevangen, als deze kinderen

  allemaal jonger dan 4 jaar zijn. Dit is inclusief de eigen kinderen tot 4 jaar.

• Er mogen maximaal 4 kinderen van 0 en 1 jaar tegelijk aanwezig zijn, waarvan

  maximaal 2 kinderen van 0 jaar. Dit is ook weer inclusief eigen kinderen van deze

  leeftijd.

• Dit geld voor alle op te vangen kinderen ook als deze niet door Gastouderbureau

  Humpy Dumpy Gastouder Service bemiddeld zijn.

 

4.5. Achterwacht bij 4 of meer kinderen

Indien er meer dan 4 kinderen gelijktijdig worden opgevangen, inclusief de eigen kinderen,

dient de gastouder een achterwacht geregeld te hebben. Deze achterwacht is telefonisch

bereikbaar tijdens de opvangtijden en kan in geval calamiteiten binnen 15 minuten aanwezig

zijn op de opvanglocatie. De achterwacht moet 18 jaar of ouder zijn, maar heeft geen

diploma of VOG nodig. De gastouder moet bij de inspectie kunnen aantonen wie de

achterwacht is. Hiervoor kan het formulier “gegevensformulier achterwacht” van het

gastouderbureau voor gebruikt worden. Er kunnen meerdere achterwachten worden ingezet.   

 

4.6. Huisvesting

  De volgende eisen worden aan de locatie waar de opvang plaatsvindt gesteld:

• Gastouders mogen op meerder locaties kinderen opvangen. Dat mag bij hen thuis of

  bij 1 van de vraagouders thuis. Als de opvang plaats vindt in het huis van 1 van de vraagouders,

  mogen daar kinderen worden opgevangen van verschillende vraagouders.

  In de woning van de vraagouder mogen meerder gastouders opvang verlenen.

  Met het aannemen van de Verzamelwet 2015, is het voor gastouders mogelijk om samen op één

  adres geregistreerd te staan. Daarmee kunnen een echtpaar en/of huisgenoten allebei als gastouder

  werkzaam zijn op hetzelfde adres. Dat betekent echter niet dat er twee keer zoveel kinderen

  opgevangen mogen worden.

• De woning waar gastouderopvang plaats vindt is altijd en volledig rookvrij.

• De woning waar gastouderopvang plaats vindt beschikt over voldoende

  binnenspeelruimte, afgestemd op het aantal en de leeftijd van de op te vangen kinderen.

  Gastouderbureau Humpy Dumpy Gastouder Service gaat uit van ten minste 3 m ² per kind.

   Daarnaast moet er ook een plek zijn voor het gastkind om zich terug te kunnen trekken om

  bijvoorbeeld te tekenen, te lezen of te puzzelen. Een apart speelhoekje of doe hoekje

  kan hier heel geschikt voor zijn. Voor jonge kinderen is het belangrijk, dat er een

  veilige plek is waar ze rustig kunnen liggen, rollen, zitten of spelen.

  De gastouder is er verantwoordelijk voor dat er een veilige, schone en gezonde opvangomgeving is.

• De woning waar gastouderopvang plaats vindt beschikt over voldoende

  buitenspeelmogelijkheden voor kinderen, afgestemd op het aantal en de leeftijd van

  de op te vangen kinderen. Gastouderbureau Humpy Dumpy Gastouder Service

  gaat uit van ten minste 4 m ² per kind. Wanneer er geen tuin aanwezig is, zal de gastouder      alternatieven moeten aanbieden, zoals regelmatig naar buiten gaan, speeltuinbezoek of naar de   kinderboerderij. 

• Er is een afzonderlijke slaapruimte voor in ieder geval kinderen jonger dan anderhalf

 jaar. De slaapruimte is afgestemd op het aantal op te vangen kinderen.

• De locatie waar de kinderen worden opgevangen is voorzien van voldoende en goed

  functionerende rookmelders. 

• Gastouderbureau Humpy Dumpy Gastouder Service voert voor start van de opvang een risico-  inventarisatie veiligheid en gezondheid uit van de opvangomgeving. Daarna vindt er jaarlijks

controle plaats en tussentijds indien er zich wijzigen hebben voorgedaan zoals een

verhuizing of verbouwing.

 

4.7. Communicatie 

Met elkaar in gesprek gaan en blijven over de zorg en opvoeding van het gastkind is de

basis om goede opvang te bieden. Ouders/verzorgers en gastouders kunnen voor de dagelijkse gang van zaken gebruik maken van het groeischriftje. Tijdens het halen en brengen van het gastkind is er vaak ook even tijd om praktische zaken met elkaar door te spreken of over te dragen.

Gastouderbureau Humpy Dumpy Gastouder Service biedt een aantal momenten per jaar aan om de opvang te evalueren. Zo vindt er ten minste 1 keer per jaar een persoonlijk voortgangsgesprek tussen

Gastouderbureau Humpy Dumpy Gastouder Service en de gastouder plaats en maakt het gastouderbureau hier een (digitaal) verslag van. Daarnaast vindt ten minste 1 keer per jaar een voortgangsgesprek tussen Humpy Dumpy Gastouder Service en de ouders/verzorgers plaats. Humpy Dumpy Gastouder Service legt het gesprek vast in een (digitaal) verslag. Ook kan er op verzoek vanuit het gastouderbureau, gastouder en/of ouders/verzorgers extra (begeleiding) gesprekken worden afgesproken, wanneer blijkt dat dit door 1 of meerdere partijen noodzakelijk dan wel wenselijk geacht wordt.